Waarom een samenlevingsakkoord voor Gouda de beste aanpak is

In dit artikel:

In Gouda speelt na de gemeenteraadsverkiezingen een discussie over de vorming van nieuw bestuur: enkele partijen willen niet meewerken aan de opzet van een breed samenlevingsakkoord en verwijten dat het proces onzorgvuldig verliep omdat al vroeg een richting zichtbaar werd en vijf kandidaat-wethouders in beeld kwamen. Die uitkomst ontstond uit vroege informele gesprekken tussen partijen en is door de verkenners onderzocht en vastgelegd, stellen Marja van Dijck en Peter van der Zwan van fractie Gouda Vitaal in hun reactie.

Van Dijck en Van der Zwan pleiten voor afscheid van de traditionele coalitiepolitiek. Volgens hen leidt het gangbare model — een klein blok partijen dat voor vier jaar een gedetailleerd akkoord sluit — vaak tot polarisatie, een gesloten bestuursstijl en een reflex om gemaakte afspraken koste wat het kost te handhaven, ook als beleid niet werkt of inwoners daar last van hebben. Dat ondermijnt volgens hen het vertrouwen van burgers en creëert een politiek die meer met zichzelf bezig is dan met de samenleving.

Als alternatief kiezen zij voor een samenlevingsakkoord: eerst samen met inwoners en partijen vaststellen welke grote maatschappelijke opgaven prioriteit krijgen — wonen, parkeren, leefbaarheid, veiligheid, bereikbaarheid, zorg en een betrouwbare overheid — en op die hoofdlijnen een koers bepalen. Dossiers worden zo niet van tevoren toegewezen; de raad houdt flexibiliteit om bij nieuwe inzichten of signalen uit de samenleving koers te wijzigen. Dit model vraagt om wethouders die inhoudelijk overtuigen, communicatief zijn, dienstbaar aan de stad en in staat om draagvlak te creëren in plaats van te steunen op gesloten coalitiedeals.

De auteurs betreuren dat veel aandacht uitgaat naar wie welke wethouder levert — de “poppetjesdiscussie” — en roepen partijen op te stoppen met oude machtslogica. Ze stellen dat Gouda, mede door een versnipperde uitslag en laag vertrouwen in de politiek, nu juist baat heeft bij een open bestuurscultuur met meer burgerbetrokkenheid, meer samenwerking en een sterke raad. Concluderend benadrukken zij dat deze aanpak geen zwakte maar een versterking van de democratie is: politiek met het gezicht naar de samenleving in plaats van met de rug ertegen.