Formatie na gemeenteraadsverkiezingen | Verkenners stellen 'samenlevingsakkoord' voor in Gouda

vrijdag, 3 april 2026 (15:17) - Omroep West

In dit artikel:

De gemeenteraadsverkiezingen zijn voorbij; nu gaat het in veel gemeenten om de formatie van nieuwe colleges van burgemeester en wethouders. In meerdere plaatsen zijn verkenningen en informateurs al aan de slag en ontstaan voorlopige coalitievoorstellen.

Gouda: Verkenners adviseren te experimenteren met een zogenaamde samenlevingsakkoord-constructie, voorgesteld door Leefbaar Gouda en gesteund door een brede groep partijen (onder meer D66, ChristenUnie, SGP, VVD, PvdD, Gouda Positief, JA21 en Gouda Vitaal). Het doel is bewoners meer directe invloed te geven op hoofdlijnen van beleid, als alternatief voor het traditionele coalitie-tegen-oppositie-model. Over het voorstel wordt na Pasen gedebatteerd.

Nieuwkoop: Informateur Gert-Jan Schotanus concludeert dat Samen Beter Nieuwkoop en de VVD samen een stabiele coalitie kunnen vormen. Beide partijen werkten de afgelopen vier jaar al samen (toen nog met het CDA erbij) en behaalden gezamenlijk 13 van de 21 raadszetels. Er moet nog aan de verhoudingen worden gewerkt, maar de intentie tot samenwerking is duidelijk.

Pijnacker-Nootdorp: Verkenner Wendy Verkleij ziet als meest logische optie een vierpartijencoalitie van Eerlijk Alternatief, CDA, Progressief Pijnacker-Nootdorp en VVD. Samen zouden zij 20 zetels vormen. Eerlijk Alternatief wil als grootste partij twee wethouders leveren; de verdere procedure (o.a. aanstelling informateur) wordt nog vastgesteld.

Rijswijk: Voormalig GroenLinks-PvdA (Pro Rijswijk) wil een college vormen met Beter Rijswijk, D66 en Wij.Rijswijk, een keuze die de grootste lokale partij, Rijswijks-Belang, boos heeft gemaakt omdat zij buiten de formatie blijft. Verkenner Mark Wit streeft naar een nieuw college ruim voor de zomer; Arjen Kapteijns voert de formatie.

Hillegom: Na acht jaar lijkt het CDA uit het college te verdwijnen. Informateur Jan van Rijn signaleert een mogelijke samenwerking tussen BBH (de grootste partij), D66 en Bloeiend Hillegom als logische samenstelling voor een stabiel college.

Leiderdorp: De fracties van Pro (oud GroenLinks-PvdA), D66 en het CDA willen samen een coalitie vormen. Onder leiding van Peter Glasbeek wordt verdere verkenning uitgevoerd.

Midden-Delfland: De twee grootste partijen, Mijn Partij en VVD, gaan met elkaar onderhandelen over een gezamenlijk bestuur.

Delft: Als eerste grotere stad in de regio presenteren GroenLinks-PvdA (Pro), D66 en STIP zich als de beoogde coalitiepartners; ChristenUnie valt daarmee buiten het beoogde college.

Kortom: in veel gemeenten ontstaan lijnen richting meerderheidscoalities, met soms verrassende uitsluitingen en nieuwe vormen van burgerparticipatie op de agenda. De komende weken moeten verkennende gesprekken uitmonden in informateurs- en formatieprocedures die leiden tot definitieve collegeakkoorden.