Duizenden woningen moeten van het gas af: van kierenjacht tot warmtepomp

In dit artikel:

In Plaswijck, een wijk in Gouda met ongeveer 12.500 inwoners en 5.800 woningen, kwam recent ruim 350 mensen bijeen om te praten over de plannen voor een aardgasvrije toekomst. De bijeenkomst in de Vaste Burcht-kerk — ook online te volgen — was de eerste grote bewonersavond nu de gemeente de wijk als kansrijk heeft aangemerkt voor verduurzaming, in aansluiting op de landelijke ambitie om Nederland in 2050 klimaatneutraal te maken.

De meningen onder bewoners lopen sterk uiteen. Sommige huishoudens, zoals een stel dat al veertig jaar in de wijk woont en in een testwoning meedeed, zien kansen: hun huis heeft energielabel A en ze denken op termijn te investeren in een warmtepomp. Anderen zijn kritisch en bang voor stijgende elektriciteitskosten en extra lasten. Raadslid en wijkbewoner Kenny Louwen verwoordde de weerstand scherp: “Ik houd niet van drang en dwang…” — hij vreest dat investeringen zich financieel niet terugverdienen.

Technische en financiële randvoorwaarden bepalen het tempo. Netbeheerder Stedin moet het elektriciteitsnet verzwaard hebben voordat volledig elektrische oplossingen op grotere schaal mogelijk zijn; de planning van die uitbreidingen beïnvloedt wanneer woningen over kunnen stappen. Gemeentelijk onderzoek wijst uit dat een groot warmtenet in Plaswijck geen logische keuze is; de voorkeur gaat uit naar individuele warmtepompen en kleinere collectieve systemen.

Draagvlak is minstens zo belangrijk als techniek: Plaswijck kent een mix van huurders, eigenaren, ondernemers, verenigingen en relatief veel 65-plussers, wat de uitvoering complex maakt. Kosten zijn de grootste zorg voor bewoners; concrete antwoorden op financiële vragen ontbreken nog. De gemeente wijst wel op beschikbare subsidies en goedkope leningen via het Warmtefonds als mogelijke ondersteuning.

Er zijn ook succesvolle voorbeelden van zelforganisatie: een groep huiseigenaren op het Albrechtsveld begon met een ‘kierenjacht’ om tocht te dichten en samen isolatieklussen aan te pakken. De gemeente benadrukte dat er geen dwang komt en dat niemand direct verplicht wordt te veranderen. De komende twee jaar werkt Gouda aan een Wijkuitvoeringsplan (WUP) dat concrete stappen en keuzes moet uitwerken; uitvoering staat gepland vanaf 2028.